Harris Fishing Heritage Project 2007

 

Interview with Murdo MacLeod (Murchadh Mr; MML) and his wife Mrag, Scalpay

 

(Original Transcript in Gaelic)

 

NMRAG:

denotes pauses in speech

[] denotes text which has been edited out

 

 

JMD: Seo Joina NicDhmhnaill air an [...] 12 Iuchair 2007 ann an taigh Mhurchaidh MhicLeid ann an Scalpaigh. Ciamar a tha sibh an-diugh a Mhurchaidh?

 

MML: O tha gu digheil, tha.

 

[...]

 

Bha sinn airson bruidhinn mun iasgach. Cin a thisich sibh fhin ag iasgach an toiseach?

 

O, thisich mise ag iasgach nuair a bha mi na mo bhalach anns an sgoil.

 

Bha.

 

Bha.

 

D an aois a bha sibh nuair a thisich sibh?

 

Och, in earnest...tha mi creidsinn ochd-deug.

 

Agus d an t-eathar air an robh sibh an uair sin?

 

A chiad t air an robh mi s e a White Rose. Bha mi oirre...air a White Rose.

 

D an sersa eathar a bhinnte?

 

S e sula.

 

D a tha ann an sla a-nis? Chan eil mise elach mu eathraichean ann.

 

Tha an deireadh aca cut away fhios agad? Tha d air an togail airson na siil. Nuair a bha an deireadh aca cut away bh e na bfhasa dhaibh tionndadh suas dhan a ghaoith no leis a ghaoith.

 

O seadh. Co mheud troigh a bh innte sin?

 

36.

 

C aig an robh i?

 

Bha aig uncle dhomh. Alasdair Mr MacLeid.

 

An robh an t-iasgach riamh anns an teaghlach agaibh?

 

O bha, o bha.

 

Mrag: S e an t-iasgach a bh anns a h-uile teaghlach an seo. Cha robh an crr ann.

 

Bha deich btaichean fichead san acarsaid ud...30.

 

Ri ur ciad cuimhne?

 

Agus bhiodh cignear no sianar anns a h-uile t aca sin.

 

Tha sin iongantach, nach eil?

 

Mrag: Bha seachd ceud duine ann a sheo.

 

An robh gu dearbh?

 

Mrag: Bha. Seachd ceud duine. Tha cuimhn agamsa d bhth dheug a bhith anns a bhaile. 12 shops. Chan eil cho fada bhuaidhe.

 

S chan eil ann ach aonan a-nis, an e?

 

Mrag: Uill, aonan s am Post Office.

 

Tha an sluagh air a dhol sos.

 

O tha an sluagh air a dhol sos.

 

Mrag: A sor dhol sos. Chan fhada a bhios sgoil no cil eile ann. Bha thu back and fore ris an iasgach gus an deach thu dhan chogadh an robh?

 

Uill, cha robh mi mran ag iasgach ron a chogadh idir. S ann as didh a Chogaidh mostly a rinn mise iasgach.

 

Mrag: Cha robh thu anns a Chogadh aig 18 idir nuair a bha thu anns a White Rose.

 

Uill, bha mi a danamh sersa de dhiasgach am badeigin.

 

Mrag: Bha thu anns a White Rose tha thu ag rdh?

 

Bha. S ann as didh a Chogaidh a chaidh mi dhan a White Rose.

 

Mrag: O an ann? As didh a Chogaidh?

 

Seadh.

 

Mrag: 1945?

 

1945...47...48.

 

Bheil e m-mhodhail dhomh foighneachd d a bhliadhna san do rugadh sibh?

 

Mrag: O ho ho!

 

O chan eil problem sam bith agamsa ann a shin! 1922. Twenty- second of May 1922.

 

Uhu. Ach tha fhios nuair a bha sibh beag anns an sgoil gum biodh sibh a dol a-mach anns na h-eathraichean?

 

Och, cha robh sinn a tighinn asda.

 

Cha robh.

 

Cha robh. Bhithinn a danamh iasgach air choireigin. Cudaige is smalag.

 

S bha a chuid a bu mhotha bha iad ris an iasgach ann an Sgalpaigh?

 

Bha feadhainn aca a seladh cuideachd. Bha an deagh chuid a seladh.

 

Mrag: Bha an deagh chuid ris an t-seladh an seo.

 

Cha robh an t-iasgach a pigheadh ann uaireannan.

 

Nach robh gu dearbh?

 

Cha robh, cha robh! Bha e slac, slac. Dhfheumadh iad falbh a sheladh is nuair a thigeadh iad dhachaigh gheibheadh iad an dole airson dreis s dhfhaodadh iad fuireach a-staigh s bha iad be air a sin.

 

Robh ur n-athair fhin s ur seanair, robh iad ag iasgach?

 

O bha.

 

Mrag: Bha athair co-dhi. An robh do sheanair?

 

Chan eil cil a bheachd sam bith mo sheanair a bhith ag iasgach.

 

Mrag: Bha e robh aosta.

 

Bha e robh aosta. Ach bha mathair ag iasgach air an Daffodil. T air an robh an Daffodil.

 

An ann leis fhin a bha an Daffodil?

 

Bha crowd aca timcheall oirre. Cignear.

 

Mrag: Bhiodh cignear aca a dol timcheall orra an uair ud.

 

Bha iad ag obair cmhla?

 

Mrag: Bha iad ag obair cmhla.

 

Bha shareichean aca innte?

 

Mrag: Bha.

 

Bheil cuimhn agaibh nuair a thisich sibh air a White Rose, d an sersa cosnadh a bh agaibh an uair sin?

 

Cha robh cosnadh ach truagh...in this day and age.

 

Ach an uair ud, an robh e gl mhath?

 

Uill, rinn sinn gl mhath gu dearbh. Nuair a bha mise innte rinn sinn gl mhath gu dearbh. Ach nam faigheadh tu sheot sgadain an uair sin bha e phenomenal. Chan fhaigheadh to seot ach ainneamh.

 

D tha sin a-nis?

 

Seot...shot...a good shot. Fichead crann no deich air fhichead. Crann s e ceithir basgaidean.

 

Sin crann ceithir basgaidean?

 

Ceithir basgaidean crann sgadain. Nam faigheadh tu fichead crann bhiodh tu toilichte. Nam faigheadh tu ceithir fichead bhiodh tu...

 

Mrag: Bha thu fortannach.

 

Bha.

 

Ma tha bha sibh ag ionnsachadh bho bha sibh beag bodach.

 

O cha robh cil an seo ach an t-iasgach an uair sin.

 

Mrag: S a cradh lon. Bha lon anns a h-uile crnair anns a h-uile taigh.

 

Tha mi creidsinn.

 

Mrag: Bha.

 

Bha na balaich a falbh a sheladh gu math trth. Feadhainn a dhfhalbh a sheladh, bha iad ga leantainn fhios agad.

 

Mrag: Tha cuimhn agamsa Fionnlagh agus Uilleam...bha iad sin aig an t-seladh riamh. Bhiodh Uilleam Aonghais a falbh d bhliadhna at a time.

 

Bha a bhliadhna a phs e...[...] dhfhalbh e d bhliadhna.

 

Dreach as didh dha psadh?

 

Mrag: Bha Iain Beag a rdh rithe gun robh cir aige fuireach cmhla rithe d bhliadhna gun falbh idir. Co mheud uair a bha e timcheall an t-saoghail aig 18? Uilleam Aonghais. Three times, an e?

 

Three times.

 

Mrag: O uill, nam biomaid air foighneachd do Fhionnlagh a-raoir. Bha aig ochd-bliadhna deug.

 

Bha e a falbh a seladh. Fear a mhuinntir Sgalpaigh tha seo an e?

 

S e.

 

Mrag: S e cousin dhomhsa. Chan fhaithnich thu duine dha na balaich ud thall clann Iain Ghobha?

 

O chan aithnich.

 

Chan aithnich.

 

Mrag: Tha iad nas sine. Cha bhiodh iad anns an sgoil cmhla riut idir.

 

A White Rose air an robh sibh an toiseach, dreach as didh a chogaidh...

 

Seadh.

 

Agus d a bhiodh sibh a danamh, can, latha iasgaich? Cuin a bhiodh sibh ag irigh s d bhiodh sibh a danamh tron latha?

 

Uill, bha a chuid ln...bha a lon fhin aig a h-uile duine. Cig no seachd no ochd a ln aig a h-uile duine. Bhiodh iad a coimhead as an didh.

 

Bha aca fhin ri sin a bhith aca?

 

Bha, aig a h-uile duine agus dhfheumadh tu an cradh ma bha sracadh oirre no toll oirre no cil. Sin an obair a bh againn anns a gheamhradh mar bu trice. Bodaich an uair sin a cradh nan ln. Bhiodh iad a cur cairt orra.

 

Cairt d tha sin a-nis?

 

Mrag: Bhiodh teinichean mra aca....boilearan mra an e?

 

Aidh, tanca mr.

Mrag: Bha d a bogadh nan lon annta. Tha cuimhn agamsa air a sin.

 

D a Bheurla a th air cairt?

 

Mrag: O chan eil fhios agamsa.

 

An ann airson an danamh lidir a bha sin?

 

S ann. Cha ghrotadh iad cho luath anns an uisge.

 

Agus d an stuth a bh ann?

 

Cairt. Cairt. Uill s e stuff a bha a leaghadh anns an uisge a bh ann.

 

Mrag: Uisge teth.

 

Bha d a bogadh na ln sos ann s bha e a cur craiceann air na ln.

 

An e rud Gallda a bha seo a bha iad a ceannach?

 

Mrag: O s e.

 

O bh e pailt gu ler uaireigin...o bha an uair ud.

 

Mrag: S ann ga cheannach a bha iad.

 

S ann ga cheannach a bha iad s ann.

 

S bhiodh iad a cradh nan lon s an uair sin a cur sin orra?

 

S gan cruadhachadh. Sheasadh iad a bhith anns an uisge. Och, chan eil cuimhn am d a Bheurla a bh air achairt a-nise.

 

Chan eil e gu diofar.

 

Mrag: Chan eil fhios am fhin d a Bheurla a bh oirre.

 

Cuin a bhiodh sibh ag iridh anns a mhadainn matha s a dol a-mach?

 

Mrag: Uill, bha d a falbh air an oidhche s a cur nan lon.

 

O air an oidhche?

 

O s ann air an oidhche a bha sinne ag obair steady.

 

Nach mi tha aineolach!

 

Mrag: Bhiodh iad uaireannan a fuireach air ceann nan ln fad na h-oidhche. Oidhcheannan eile bhiodh iad a falbh anns a mhadainn, nach biodh, s a togail nan lon. Dependeadh c biodh sibh. An e siud a bh ann?

 

S e. S e sa gheamhradh.

 

Mrag: Seadh, sa gheamhradh. As t-samhradh...tha cuimhn agamsa chitheamaid a-mach an rathad mr...bhiodh s eathraichean nan Taobh Searaich... bha a Mhinch be leotha...bhiodh iad ann a shin a cur nan lon...aig ceann na ln. Ach s ann ann an 1961 a fhuair thusa an t-eathar thu fhin.

 

An Estralita?

 

Mrag: Seadh. S ann. Ach bha sin different...bha na ln sin different.

 

An robh?

 

Ringnet a bh againn mu dheireadh. Bha d eathar ann.

 

O robh? Bha sibh ag obrachadh d eathar?

 

O cha robh. Cha robh cmhla idir.

 

Mrag: An criubha fhin anns gach eathar.

 

S d bh agaibh roimh na Ringnets?

 

Bha an Drifnet.

 

S d an t-eadar-dhealachadh a bha eadar na dh?

 

O an Drifnet cha robh e ach a drioftadh. Cha robh thu ga thbhadh idir. Ach bha thu a tbhadh an Ringnet. An Drifnet cha robh thu ach ga chur as didh an eathair aig na bancannan s bha e a falbh leis an t-sruth...bha an sruth a falbh leat sear s a siar.

 

Dreach a falbh leis an lon?

 

A falbh leis an lon...a drifteadh.

 

Mrag: Cha robh e an uair sin a tighinn dhachaigh ach dreiseagan.

 

O seadh. Bha sibh a fuireach a-muigh air brd?

 

O fad na h-oidhche. Bha sinn a-muigh fad na h-oidhche.

 

Mrag: Bha iad a-muigh fad na h-oidhche. Sa mhadainn...cha robh iad an seo ach ainneamh...[...] Bha iad a falbh all over the place. Disathairne bha iad a [...] na ln air an jetty agus a-mach leatha oidhche na Sbaid an didh mheadhan oidhche a-rithist. Bha a chlann againne a rdh nach robh mran cuimhn aca air a-staigh!

 

Cha bann air an sgadan a bha sinne an uair sin idir ach air na prawns. An t-iasg geal.

 

Mrag: O cha bann air an iasg gheal a bha thu nuair a bha thu aig an Ringnet idir. S ann a bha sin nuair a thinig am Britannia. [...]

 

Ma tha, bha sibh air a White Rose an toiseach, s an uair sin d an ath eathar?

 

Fhuair mi fhin an uair sin t dhomh fhin.

 

D an t-ainm a bhoirre sin?

 

An Estralita.

 

Abair ainm fancy!

 

Mrag: Estralita.

 

Cheannaich sinn ann an irinn i. Bha triir againn timcheall oirre.

 

D an sersa a bhinnte sin?

 

O s e...tha an dealbh aice ann a shiud shos.

 

Mrag: Ringnet.

 

O uill, feumaidh mi sin fhaicinn.

 

Mrag: Tha iad crochte ann a shiud os cionn na staidhre.

 

D faid a bh innte? Bha fifty feet innte no rudeigin.

 

An robh einnsean..?

 

Kelvin Diesel bha. Kelvin Diesel.

 

An e iasg a bha sibh a faighinn leatha sin?

 

O s e. An t-iasg agus na prawns.

 

Mrag: Ringnet a bh anns an Estralita.

 

Bha. Agus

 

Robh sibh a glacadh measgachadh de rudan no robh sibh a leigeil s rudan...ciamar a bha sin ag obrachadh?

 

Gheibheadh tu reic air rud sam bith...gheibheadh.

 

Cha robh sibh dreach a coimhead a-mach airson aon rud idir?

 

Uill, bha. Mura be sgadan a bh ann s e prawn a bh ann, fhios agad? O bha.

 

An ann anns na ln a tha na prawns a tighinn cuideachd?

 

Tha lon different aig a phrawn.

 

O bheil?

 

Mrag: O tha. Tha an lon different.

 

Bha thu ga thbhadh....bha sinn ga thbhadh...air a ghrunnd. Chan ann mar sin a tha an sgadan idir a-nis. Leis an Ringnet tha thu a cur half-circle timcheall air a spot sgadain...agus d eathar ga thbhadh gu chile...ga dhnadh s ga tharraing.

 

An ann mar sin a tha e ag obair? Agus an robh e a rir d an t-m dhan bhliadhna d...?

 

Bha sin a cunntais cuideachd, bha. Aig amannan dhan bhliadhna bhiodh sgadan ann s aig amannan eile cha bhiodh. Sin mar a bha.

 

Agus tron bhliadhna d bhiodh sibh ag iasgach, can suas January s February?

 

O sgadan an uairsin ann an January s February suas romhad nuair a thigeadh March is April a-staigh bhitheamaid a dol chun a phrawn. Ag obair air a-muigh suas chun an Tiompain is seachad air a sin uaireannan.

 

Agus as t-samhradh d bhiodh sibh a glacadh?

 

Thug sinn fad an t-samhraidh ag obair air a phrawn...o bha. Ag obair leis an ringnet dhfheumadh an oidhche a bhith ann. Cha danadh tu a chis air an latha mran idir mura biodh cnap mr sgadain ann.

 

Carson?

 

O fhios agad, chan fhaigheadh tu cil air an latha. Bha e a faicinn an lon s bha e a teiche ron an lon.

 

Mrag: D am feasgar a dhfhalbh thu s a thinig fios s Geocrab? Cha b e n oidhche bha sin.

 

O, s e an geamhradh a bhann ge-t.

 

Mrag: Cha bann. Bha an t-soilleireachd ann nuair a dhfhalbh sibh. Dhfhn cuideigineach Geocrab gu Murdo Aonghais Bhin Ceitidh Mhurdo. Dursta fhuair sibh? Ceithir cheud crann?

 

Fhuair.

 

Mrag: One sweep.

 

Aidh?

 

Fhuair.

 

Bha sibh made!

 

Mrag: O rinn iad math air an uair ud, air na h-eathraichean mra. [...] An Loch Gheocrab a bh e no an ann ann an Gresabhagh?

 

Chan eil fhios am an e Dmhnall Maireid a fhuair am fios, an e?

 

Mrag: Chan e ach Murdo - Murdo Aonghais Bhin.

 

Ciamar a bha iad a danamh a-mach gun robh cnap sgadain ann?

 

O chitheadh iad e. Chitheadh iad s na taighean e.

 

Chitheadh iad e?

 

O chitheadh.

 

An e gu robh na faoileagan timcheall no d?

 

O bha agus an sgadan fhin ...bha e solid...chitheadh tu dubh anns an uisg e.

 

Mrag: Tha cuimhn agamsa air an fheasgar sin cho math s a th agam air an d. Tha cuimhn am air cho math s a th agam air an d. A danamh s!

 

Agus dhfhalbh sibh dreach ann an cabhaig?

 

Mrag: Dhfhalbh.

 

O dhfhalbh. Dhfheumadh tu a dh cmhla ris an Ringnet. D eathar.

 

Mrag: Dhfheumadh tu d eathar.

 

Agus an robh sibh an cmhnaidh ag obair cmhla ri eathar eile?

 

Bha, bha.

 

Mrag: Bha d eathar ann. O bha seo bright an uair sin.

 

Tha fhios gun robh.

 

Mrag: O bha. Na h-eathraichean mra a bha siud ann, chan eil sgeul air a sin an-diugh.

 

Agus suas romhad as t-foghar, d an uair sin a bhiodh a dol? An e am prawn fhathast?

 

Uill, suas as t-foghar bhiomaid a dol chun an Eilein Sgtheanaich leis an Ringnet. Ag obair air a spawn. An sgadan a bha a spawnadh bhiodh e an cmhnaidh a tighinn a-staigh dhan Eilean Sgtheanach ann a shiud.

 

Mrag: Foighnich a-nis dha d bha san sgadan a bha a spawnadh?

 

Uhu. D bha sin a-nise?

 

Bha, sgadan a bha reproducing fhios agad?

 

Agus bha sibh a dol a-mach dhan Eilean Sgtheanach aig an m sin a h-uile bliadhna?

 

S ann a sin a bhiomaid ag obair.

 

Mrag: Bha s a dol a-null a Gherrloch s a Loch Ibh. Kinlochbervie.

 

Robh gu dearbh? D an t-m a bfherr dhan bhliadhna?

 

An car iasgach?

 

Uhu.

 

O s e an geamhradh.

 

Mrag: An geamhradh.

 

Mura danadh tu as a gheamhradh e, cha danadh tu idir e.

 

An e gun robh a phrs na bfherr no gun robh barrachd ri fhaighinn?

 

Bha e na bfhasa a ghlacadh co-dhi nam biodh e ann. Agus bha sinn riamh ag rdh Mura marbh thu anns a gheamhradh e, th e truagh. Bha sinn a falbh leis an uairsin a Gherrloch s a dhUlapul s a Sternabhagh s Malaig.

 

Mrag: Bhiodh sibh a dol suas chun an Stir uaireannan cuideachd.

 

Bha sinn a sin uair no dh cuideachd, bha...a lorg sgadan. O bha.

 

D cho fada mach s a bha sibh a dol?

 

O bha sinne dol...bha sinn an Tiriodh...bha s a sin chun a Bhut Ledhasach.

 

Suas tron a Chuan Sgth?

 

Seadh. A h-uile h-ite a bha sin. Bad sam bith eadar am But Ledhasach agus Tiriodh. That was the area.

 

Robh sibh riamh a-muigh mu Hiort?

 

Cha robh.

 

Mrag: Cha robh ag iasgach, ach bha e ann a Hiort leis an eathar.

 

Bha mi ann a Hiort leis an eathar.

 

Dreach air cuairt?

 

Chaidh sinn ann. D a bh ann?

 

Mrag: Tha mi smaoineachadh gur e saighdearan a bha a dol ann.

 

S e. Bhiodh saighdearan a dol a-null a siud. Bha am bta aca fhin aca airson a dhol ann ach bhris am bta sos agus thinig fios ann a sheo an deidheadh t dha na h-eathraichean a-mach a dhiarraidh nan saighdearan. Bhiodh iad a tighinn air ais air leave fhios agad. S e Iain Choinnich aig an robh an Rbhinn Donn a fhuair fios. Cha deidheadh esan ann agus chuir iad fios ormsa agus chaidh mise ann. Thug mi staigh crowd dhiubh a Loch nam Madadh agus chaidh iad air brd bta aig MacBrayne ann a shin.

 

Mrag: Innis dhi mu Sheumas ach an dan i gire!

 

Bha fear cmhla rium ann a sheo...

 

Mrag: Bha e staigh air holiday am balach aig Ciorstag Bheag a Bhidsear. Hamish.

 

Bh e an cmhnaidh a bruidhinn air Hiort agus gum bu toil leis a dhol ann. Thuirt mi ris S dcha gun tig teansa fhathast. Co-dhi thinig an teansa seo. Bha e staigh. Chuir mise fios air co-dhi gun robh mi dol a-mach a Hiort an lirne mhireach ma bha e airson a dhol ann...this was his chance. Agus o dhfhalbh e co-dhi. [...] Co-dhi nuair a rinig sinn chaidh sinn a-staigh dhan acarsaid ann a Hiort...cha robh mise ann a Hiort mi fhin...cha robh mise riamh ann air tr. Co-dhi.

 

Mrag: Dhfheumadh iad a dhol a dheathar beag.

 

O dhfheumadh airson faighinn air tr. [...] Agus co-dhi, thinig an t-eathar beag agus nuair a chaidh na saighdearan air tr chaidh mise dhan eathar bheag cmhla ris an fheadhainn eile s bha mi ag iarraidh air Seumas a dhol cmhla rium. Thuirt mi ris Youll never get another chance. This is your chance to go to Hiort. Bha e a humadh s a hawadh s cha deach e ann idir.

 

Och, cha deacha.

 

Dhfhalbh mise co-dhi dhan eathar.

 

Feumaidh gun robh a mhuir garbh an robh?

 

O bha i fathach! Bha i fathach!

 

Mrag: An latha a bille!

 

Chan eil fhios am d thachair dha idir. Chaidh mise gu tr co-dhi s bha mi coiseachd timcheall ann a shin dreis agus bha e suas gu meadhan oidhche agus thinig sinn air ais a-nuas chun a bhta bheag agus bha na saighdearan air a dhol air brd an uair sin...an fheadhainn a bha a tilleadh...agus chaidh mise air brd mi fhin agus dhfhalbh sinn s an didh mheadhan oidhche, air ais dha Na Hearadh. Bha oidhche mhath ann. Bha mise na mo chadal co-dhi deagh dhreis dhan an t-slighe. Bha Calum Eghainn innte bha e ruling the roost. S thinig i staigh gu Caol Na Hearadh agus rinig sinn Loch nam Madadh. Bha am bta ann a shin deiseil airson falbh. Bta MacBrayne. Cha robh cil ach a cur ri taobh bta MacBraynes s dhfhosgail iad an doras a bha air a taobh s chuir sinn a-mach ann a shin an crowd aca. That was it.

 

Ach cha dfhuair an truaghan eile air tr ann?

 

Cha dfhuair. Cha deach e ann riamh tuilleadh.

 

Bha sin tmailteach s e cho faisg air limh.

 

Mrag: He had a premonition bha e a rdh ris! Well you didnt tell me bha esan a rdh ris.

 

Chan eil fhios am d am premonition a bh aige. Bha an nearbh aige air falbh. Bh e a cur na dubhan air na dathan mar a chanas iad.

 

Mrag: Nam biodh e air am premonition innse dhusa s dcha gum biodh tu air suidhe air do thin san eathar cuideachd.

 

O cha bhiodh. Cha deach e ann idir. Tha e bruidhinn air a dhol ann fhathast.

 

Mrag: A bheil?

 

Tha.

 

Mrag: O cha tid ri latha...hes too old. O Seumas bochd. I had a premonition!

 

Ach bha sin ann cuideachd nach robh, air na h-eathraichean? Bha geasachd is rud a dol. Superstition nach robh uaireannan?

 

Bha.

 

Mrag: O bha, bha iad ln dhan a sin...bha feadhainn aca. Cha robh iad airson a bhith a bruidhinn ri boireannaich air an rathad no cil.

 

O nach robh?

 

Mrag: O bha iad ln...

 

Boireannach sam bith?

 

Mrag: Chan eil fhios am an robh rud annsan dheth cuideachd!

 

O cha robh!

 

Mrag: Cha robh.

 

Cha robh mi smaoineachadh mar sin idir.

 

D na rudan a bhiodh iad a creidsinn matha? An cuala sibh fhin?

 

Mrag: Tha cir agadsa cuimhne bhith agad.

 

O chan eil. Bha cuid a bhoireannaich ann s bha iad marked aca.

 

O robh? S d bha snraichte mun deidhinn?

 

Nuair a thachradh i riut....cha robh iad airson s gun tachradh i riut idir air an rathad...cha robh. Nam biodh tu a dol gu muir, fhios agad. Bha cuid a bha ann a bha snraichte airson a sin.

 

Mrag: Bhiodh an drna duine a toirt a chreidsinn air an duine eile gun robh...

 

O cha robh cil a dhfhios agamsa air gin dhiubh sin...bha sin air falbh nuair a thisich mise.

 

Robh? Bha d annasach mu dhathan cuideachd nach robh s d an t-aodach a bhiodh ort cuideachd?

 

Uhu.

 

Mrag: Chan eil fhios am a-nis.

 

Dubh a bh ann an uair ud. S e dubh a bh ann most of the time co-dhi.

 

Bha rudeigin ann mu stocainnean a bh air an dath leis a chrotal cuideachd nach robh?

 

Mrag: O cha robh iad airson stocainnean crotail idir.

 

Thats right.

 

Mrag: Bha. Bha an crotal out.

 

Bha faclan ann nach fheumadh iad a rdh air brd cuideachd nach robh?

 

Och uill, cha robh.

 

Nach robh agaibhse idir?

 

Tha faclan ann nach fheumadh tu a rdh am bad sam bith!

 

Ha ha!

 

Mrag: Ha ha!

 

D an turas a bfhaide air an robh sibh riamh, bheil cuimhn agaibh?

 

O a seladh.

 

O robh sibh a seladh cuideachd a bharrachd air a bhith ag iasgach?

 

Bha mi seladh deich bliadhna.

 

C deacha sibh an uairsin?

 

O South Africa, Cape Town s Durban s suas an Canal s India s Calcutta, Bombay...

 

Mrag: Cha robh sgeul ormsa an uair ud.

 

Nach robh? Mus do phs sibh?

 

O cha robh. Thill mi s a sin.

 

D am bta air an robh sibh, no robh trr ann?

 

O bha. Chan eil mo chuimhne-sa math ann a bhoireannaich.

 

O tha i gl mhath!

 

Mrag: Tha a chuimhne a falbh.

 

Dhfhalbh sinn s Calcutta co-dhi s thinig sinn air ais a Chape Town s chaidh sinn s a sin dha na States...New York s Baltimore.

 

Matha, bha sibh fhin timcheall an t-saoghail cuideachd?

 

O bha. As didh sin...Baltimore...ghabh sinn cargo ...chan eil fhios am d an carago a bh ann...biadh s rudan dhan t-sersa sin...bha an Cogadh a do lan uair sin s thinig sinn a-nall a Liverpool an uair sin.

 

Mrag: An ann aig m a Chogaidh a bha sin ann? Chaidh a thorpedoeadh aig m a Chogaidh cuideachd.

 

Deacha?

 

Chaidh ar bomadh.

 

Mrag: Bomb, s e. An e Ameirigeanaich a leig am bomb.

 

C do thachair sin?

 

Dhfhalbh sinn Liverpool air a....o...

 

An robh sibh anns a Navy?

 

Cha robh.

 

Mrag: S ann sa Mherchant Navy a bh e.

 

Dhfhalbh sinn s [...] shos faisg air a Chlyde fhios agad...sin far an robh na convoys a cruinneachadh ri chile. Bha sinn tr latha air an rathad nuair a chaidh ar bombadh sa Bhay of Biscay. Bha mi na mo shuidhe aig an stisean...cha robh cir againn a bhith...nuair a bha rud dhan t-sersa sin ann...bha mi a faicinn am plean os mo chionn... bha latha bragha ann...latha lovely ann...chunna mi am plean os mo chionn is chunna mi am bomb a falbh aiste. Bha e cho rd ri 15,000 ft co-dhi. Chaidh urchair a losgadh oirre ach chan fhaigheadh iad faisg a mhle oirre leis cho rd s a bha i. Bha convoy ann s na gunairean mra ach...agus chunna mi am bomb a falbh aiste...bha e dreach a gleansadh as a ghrin. Bha mise air open deck an uairsin agus ghabh mi shelter am badeigin...chunna mi doras ann a shin agus chaidh mi a-staigh. Cha do dhfhairich sinn not a thing. Chaidh am bomb sos a centre aice dhan an engine room. Rinn i an dearbh rud air an t a bha cmhla rinn. [...] Cha robh cil a ghabhadh danamh co-dhi. Abandon ship.

 

An deach i na teine?

 

Chaidh i na teine. Chaidh am bta abandonadh agus bha sinn ann an eathraichean beaga.

 

An do leum sibh a-mach?

 

O cha do leum...chaidh sinn dha na h-eathraichean leis na h-raidhean. Bha sinn ag iomradh an uair sin agus thinig t dha na frigates...destroyers. Bha iad nas lugha na an destroyer...thinig i a-nuas ri ar taobh is thug iad oirnn a dhol air brd dhan a frigate a bha seo agus an ceann dreise chuala sinn brag s bha iad an didh am bta mr s an robh sinn...air torpedo a chur innte. Chaidh cur s dhith.

 

An deach i fodha?

 

O chaidh! Ach bha i gun fheum co-dhi. Cha robh duine na broinn an uair sin.

 

An do shbhail a h-uile duine?

 

Chaidh cig duine deug air fhichead a mharbhadh innte. Chaidh. Thug iad air falbh sinn an uair sin gu ruige Casa Blanca. Sin far an dfhuair sinn gu tr s bha sinn ann a shin seachdainn no deich latha. Thinig fios gun robh bta dha ar feitheimh ann a shiud ann an Casa Blanca gus ar toirt dhachaigh. Fhuair sinn dhachaigh mar sin.

 

Bha sibh fortanach.

 

Mrag: An dfhuair sibh dhachaigh ann a sheo an uair sin?

 

Fhuair.

 

Mrag: An dfhuair thu leave?

 

Fhuair. Thinig mi air tr ann a shin air a chidhe s bha Oighrig ?? air a chidhe cuideachd s thuirt i Chan e aodach fhin a th air Murchadh Dhmhnaill Iain. Chan e an t-aodach aige fhin a th air Murchadh Dhmhnaill Iain. Dhaithnich i an t-aodach a bhorm nach ann leam fhin a bha e.

 

Mrag: O robh?

 

Dhaithnich.

 

Mrag: C bha sin?

 

Oighrig Dhmhnaill Fhionnlaigh??

 

Mrag: O Oighrig Dhmhnaill Fhionnlaigh.

 

An do dhfhalbh sibh tuilleadh dhan a Chogadh?

 

O dhfhalbh. Cha robh sin a dol a dhanamh a chis. Ma bha a h-uile duine dol a sgur, dhfheumadh tu falbh. Ach cha do thachair cil an uair sin as didh sin.

 

S thill sibh air ais as didh a Chogaidh an uair sin.

 

Thinig sinn dhachaigh ann an 1947, 48.

 

S bha sibh a seladh chun a sin?

 

Bha. Thug mise deich bliadhna a seladh.

 

An ann ag obair air deic a bha sibh?

 

S ann, s ann.

 

S d chuir dhachaigh sibh matha?

 

Mrag: Ha ha! 1947 a chunna mise an toiseach e. Bheil cuimhn agad air a siud?

 

Tha.

 

Mrag: Ciorstag Phark. An taigh Dudamaigh.

 

An taigh Dudamaigh.

 

Mrag: Thinig mi dhachaigh airson dreiseag...bha mo phiuthar tinn, cha robh i gu math idir agus an cuala tu riamh guth air Dmhnall Bidseir?

 

Chuala.

 

Mrag: Uill, thinig bean Dhmhnaill Bidseir dhan taigh againn an oidhch ud agus bha i ag iarraidh orm a dhol sos ?? thuirt mi Alright, thid mi sos cuairt an ath oidhch Agus bha bodach a fuireach an ath doras rithe agus dhfhalbh mi sos agus dursta bh aice air an teine ach dumpling. Agus nuair a thug i dheth an dumpling thinig a piuthar a-staigh...bha a piuthar an ath doras...Ciorstag Phark agus chaidh pos dhan a bhodach a chur air truinnsear. S thuirt Ciorstag Thugainn cmhla rium a thaigh Dhudamaigh. O Chruthaidheachd arsa mise cha tid. Isd, thid. Chan eil duine be ann matha! Dhfhalbh mi s bha esan an taigh Dudamaigh. Bheil cuimhn agad air a siud?

 

Tha gl mhath.

 

Dhfhalbh mi s thuirt i cho cinnteach s a tha thu be bidh am fear ud aig ?? gad fheitheamh!

 

Ha ha!

 

Mrag: Christmas 1947. Phs sinn ann an 1957. Ten years on ach bha trr [??] ann. Cha robh mise a suirghe air all the time.

 

Bha sibh deich bliadhna mus do phs sibh as didh coinneachadh?

 

Bha, bha.

 

Mrag: Bha. Ach cha robh sinn a suirghe idir. Bha deich bliadhna ann bho choisich e dhachaigh an toiseach cmhla rium gun do phs sinn. Chan eil fhios am ciamar a thinig sinn cuideachd a-rithist. Chan eil cil a dhfhios am.

 

S math gun tinig.

 

Bha e bound air tachairt co-dhi cha chreid mi.

 

Mrag: Ha ha! O uill, bha e ri bhith co-dhi.

 

Bha.

 

Mrag: O s e Ciorstag Park an oidhche bha siud. Chan eil fhios am a bheil cuimhn aice.

 

O tha.

 

Ach cha robh sibhse ach g an uair sin, nuair a choinnich sibh an toiseach?

 

Mrag: 1947. O cha robh...tha mi seachd bliadhna nas ige na e. Cha robh mi ach anns na twenties.

 

Agus dhfhalbh sibh air ais gu muir as didh sin?

 

O chaidh.

 

S cuin a thill sibh air ais for good?

 

Mrag: Bha e ann an [??] Chaol cainn anns na fifties. Bha mise an Sasainn. Bha thu ann an Caol cainn an uair sin.

 

51?

 

Mrag: Bha agus 53, 54. S ann a 54 a thinig mise air ais Sasainn. 57 a phs sinn. Bha e an uair ud ann an eathraichean iasgaich ann an Caol cainn.

 

S bha sibhse ann an Sasainn?

 

Mrag: Bha mise ann an Sutton ann an Surrey.

 

D bha sibh a danamh ann a shin?

 

Mrag: Cha robh ach ag obair anns na hotels. Nighean a bha cmhla rium bliadhnaichean ann am Pitlochry, dhfhalbh i sos a Shasainn agus bha i ag iarraidh orm a dhol sos cmhla rithe. Bhsaich i shos an Lunnainn. S ann Beauly a bha i Mary Rennie. Ach, bha thu an uair sin air na h-eathraichean sin an Caol cainn. Bh e air na h-eathraichean sin as didh dhuinn psadh.

 

O robh?

 

Mrag: 1961 a fhuair e fhin an Estralita.

 

Phs sibh ann a 57?

 

Mrag: 57.

 

An ann a seo fhin a phs sibh ann an Scalpaigh?

 

S ann.

 

Mrag: 61 a fhuair thu an Estralita. Bha Mrag bliadhna a dhaois.

 

Sin an t a thinig irinn?

 

S i.

 

D sersa a bhinnte sin a-rithist?

 

Trobhad is seallaidh mi dhut i.

 

[...]

 

S fhuair sibh an t sin Belfast?

 

Fhuair.

 

An deach sibh fhin a-null ga h-iarraidh?

 

Chaidh.

 

Mrag: Chaidh. Bidh cuimhn agams air gu sorraidh. Bha bhrthair cmhla ris cuideachd Seumas. Bha balach eile Dmhnall ann a sheo an Rubh nan Cudaigean. Bha a chlann beag agam. Bha droch fheasgar ann. Athair a bhalaich a bha seo, thinig e a-nuas. Cha robh athair-san aig an taigh. Thuirt e Cha leig leas dil a bhith agad riutha, cha tig iad a-nochd. Tha iad ann an Campbelltown le droch gile garbh. Bha sin alright. Dhfhalbh mise dhan leabaidh s bha Mrag na leanabh agam s Raonaid. Ghlas mi n doras. Aig uaireannan sa mhadainn dhfhairich mi ... O chuthaidheachd a Mhurchaidh an tu tha siud? C tha thu a smaoineachadh a th ann?! Thinig iad a-staigh air an uinneig ann a sheo...theab me dhol s mo rian! O bha droch oidhch ann. Coinneach Thormoid ag rdh nach tigeadh sibh a-nall idir.

 

O thinig.

 

Mrag: Tha cuimhn am air an oidhch ud. C tha thu smaoineachadh a th ann?

 

Ha ha! S thinig sibh suas Belfast?

 

O suas tron a Chlyde. Thinig sinn a-staigh a Hamalton. Tha mi smaoineachadh gur e Latha na Sbaid a bh ann an lirne-mhireach, an e?

 

Mrag: O chan eil cuimhn am air a sin idir.

 

Cha robh sinn airson falbh air L na Sbaid an uair ud ann fhios agad. Dhfhan sinn ann an Campbelltown gun deach an gile seachad.

 

Mrag: Bha gile ann co-dhi.

 

Thinig sinn a-nall an uair sin.

 

Bha sibh ag obair leatha sin an uair sin dreis mhath an robh?

 

O bha. Rinn sinn job math leis a Bhritannia. Bha an sgadan pailt an uair ud.

 

Mrag: Bha iad fortanach.

 

An e am Britannia an t a thog sibh fhin?

 

S i. An e sin an ath t a bh agaibh?

 

Mrag: 1968 a fhuair e am Britannia.

 

S thog sibh fhin i?

 

S ann dhomh fhin a chaidh a togail. Bha t aig muncle Coinneach, air an robh am Britannia bliadhnaichean rona sin.

 

An robh i sin na bu mhotha na an tile?

 

O cha robh no faisg uidhir rithe...cha robh. [...]

 

S d an fhaid a bh anns a Bhritannia a bh agaibh fhin?

 

62 no 63.

 

S an e Ringnet a bhoirre?

 

S e. O s e.

 

S co mheud a bha ag obair oirre?

 

Sianar.

 

S bha cosnadh ann do shianar oirre?

 

O bha. Bha cosnadh math ann an uair ud.

 

Sgadan a-rithist an e?

 

O sgadan. Tha cuimhn agamsa aon oidhche, deireadh gnothaich, bha e a tighinn gu deireadh. Dhfhalbh sinn s a seo...sinn fhin agus t air an robh a Vigilant t mhr bha i na bu mhotha na sinne agus dhfhalbh sinn agus sa chiad Ring fhuair i d cheud gu leth crann, s an ath Ring da cheud gu leth eile. 530 crans for the night.

 

San aon oidhche. Gheibheadh sibh fortan airson sin?

 

O uill, fhuair sinn...chan eil fhios am d fhuair sinn. Bha sinn a sguearadh an uair ud...bheil fhios agad d th ann a sguearadh?

 

Tha.

 

Bha iad a roinn an airgid a h-uile cola-deug. Tha mi smaoineachadh gun dfhuair iad 260 an cola deug a bha siud againne.

 

O bha sin math.

 

Mrag: Bha an uair ud.

 

Bha.

 

Ciamar a tha sibh a roinn an airgid air bta?

 

Tha tr shares ann. Am bta a faighinn so much agus na h-owners a faighinn so much agus an crr aig a chriutha.

 

Eatorra? A rir d tha sibh a faighinn?

 

Seadh.

 

D na cosgaisean a dhfheumadh tighinn matha s nuair a bha sibh ag iasgach?

 

O bha an deagh chuid cosgais ann. Bha.

 

An e deisel a bha a dol innte?

S e. Ach le 500 crann, fhuair an criutha approx 260 each airson a chola deug a bha sin. O bha siud phenomenal. Ach bha tr earrannan dhan a sin agamsa oir s ann leam a bha an t-eathar a bharrachd air a sin agus na tr eile airson a chosgais. O bha siud phenomenal.

 

Bha. Co mheud bliadhna a bha am Britannia agaibh?

 

Dh dheug.

 

Mrag: Twelve years an e? Ghabh e heart attack. [...] O ghabh.

 

Chaill sinn nighean. Chaidh a marbhadh ann an car crash.

 

Chuala mi sin. Tha sin duilich.

 

An cuala gu dearbh? C bha ga innse dhut?

 

O s fhada bho chuala mi.

 

An fhada gu dearbh? O chaill sinn nighean.

 

Bha i anns an sgoil nach robh aig an m?

 

Mrag: Bha, an Sgoil Phortrigh.

 

Bidh rudan mar sin a tachairt. Tha e doirbh.

 

Bidh.

 

Mrag: O bhrnag...

 

D an turas a bfhaide air an robh sibh leis an eathar matha ag iasgach?

 

Ag iasgach?

 

Uhu.

 

O uill...

 

Mrag: Iad a falbh oidhche na Sbaid as didh mheadhan oidhche. Cha tigeadh e gu oidhche Haoine, bha s Disathairne uaireannan. S ged a thigeadh oidhche Haoine bha iad an uair sin shos aig an jetty aig na ln agus mar sin. Ach bhiodh feasgar Disathairne ann uaireannan mus tigeadh sibh dhachaigh ged a bha an sgadan uaireannan. Bha iad an uair sin a falbh as didh meadhan oidhche nuair a dheidheadh an t-Sbainn seachad. Madainn Diluain a-mach seo.

 

O bha. Chan eil port an asgaidh ann. Bha na daoine a bha seo gu math keen air airgead a dhanamh.

 

Tha mi cinnteach.

 

O bha, a h-uile duine a bh ann.

 

Mrag: Bha iad glic gu ler seach gun robh i ri fhaighinn.

 

Uill, gun teagamh.

 

Dheidheadh iad gu extremes gu faigheadh iad airgead a dhanamh, o dheidheadh.

 

Robh farpais eadar na h-iasgairean?

 

O bha, bha beagan dhan a sin ann.

 

Mrag: Bha.

 

O bha.

 

S nuair a dhfhalbhadh sibh matha air an eathar trth madainn Diluain d bhiodh a tachairt air latha bhaisteach air an eathar a-muigh? Bha sibh a cadal air brd co-dhi?

 

Bha. Nuair a bha sinn aig an Ringnet cha robh sinn a dol a-mach trth idir, gus an tigeadh an oidhche oidhche Luain.

 

An robh sibh air acaire a-muigh am badeigin?

 

Cha robh. Mura biomaid an seo bhiomaid a Sternabhagh no aig acaire am badeigin s dcha. Ach ann a sheo aig an taigh cha bhiomaid a falbh gu oidhche Diluain. Bha sgadan an uair sin mun a seo fhin fhios agad?

 

Ach nuair a bha sibh a falbh airson seachdainn, bhiodh sibh a cadal air brd an uair sin bha leabannan innte?

 

Mrag: O bha, sia leabannan.

 

Bhiodh na Taobh Searaich a falbh bhon taigh Latha na Sbainn s a chiad ite a bha iad a cumail orra s e an Caol sin. Bha fios aca nach biodh na Sgalpaich a-muigh fhios agad s bha fios aca gum biodh an sgadan an didh rest fhaighinn. Bha iad a cumail air a siud agus bha iad a toirt sgadan chun an Tairbeart.

 

Nach iad a bha selta!

 

Youre telling me!

 

Mrag: Cuimhn agad air Abie? O saoil a bheil e be? As Abhoch.

 

Bleagart!

 

Mrag: Bleagart tha esan a rdh! Bidh e na bhodach.

 

Tha cuimhn agamsa ann a sheo bha an cidhe ann a sheo ln eathraichean. Bha, ln...gach taobh...ceangailte ri chile na h-eathraichean...S bha san ann, na h-Amhaich s bha seachd no ochd ann. Ach co-dhi dhfhalbh sinn an oidhche a bha seo a-machs s ann an cmhnaidh dha na Bigh a bhiomaid a dol suas. Bha e math air an sgadan an uair sin. Dhfhalbh sinn co-dhi agus chaidh sinn suas gu Caol na Hearadh agus bha na h-Amhaich timcheall oirnn na na ficheadan agus [...] bha sgadan ann. Cm an ird an solas. Bha t dha na h-Amhaich taobh a-muigh dhuinn. Nuair a chunnaic e mise a cur an ird an t-solais thisich e a cur na ln an taobh a-muigh dhomsa s cha do rinn mi cil ach an lon a chur taobh a-staigh an ln aige inside. Cha dfhuair sinn sgadan idir...gin dha na dh againn ach o bha e cut!

 

Duine math a bh ann cuideachd. Bhiodh e a cumail choinneamhan.

 

Mrag: [...] Bha e cho keen air an sgillinn a dhanamh riut fhin! Ha ha!

 

Bha e na chleachdadh cuideachd a bhith a gabhail an Leabhair air brd nach robh?

 

O bha.

 

Mrag: Bha d a gabhail an Leabhair.

 

Anns a mhadainn no air an oidhche?

 

O dreach air an oidhche. Bhiodh iad a dol a-mach chun a bhanca deas ann a sheo mar bu trice. Bhiodh iad a cur a-mach fifty nets lethcheud lon an sreath a chile. Bhiodh iad ag l teatha an uair sin agus bhiodh iad ag isteachd ach an cluinneadh iad an sgadan a cluiche. An ceann dreise dhfheumadh iad an Leabhar a ghabhail. S chluinneadh tu na h-eathraichean a h-uile aonnan aca nam biodh oidhche bhragha ann, chluinneadh tu iad a seinn o pos math air falbh.

 

Bha sibh a seinn cuideachd?

 

Bha! O bha s be sin an t-seinn eile. O bha. Bha iad an uair ud mar na smeraich a seinn. O bha a h-uile eathar a seinn.

 

Mrag: Ma bha dil aca ri sgadan fhaighinn! Nan cluinneadh iad an sgadan a cluiche!

 

Ha ha!

 

Sgadan a cluiche no nach biodh dhfheumadh na leabhraichean a bhith ann.

 

Mrag: O bha. Bha iad a gabhail an Leabhair.

 

Bha a h-uile h-eathar a danamh sin?

 

Mrag:A h-uile h-eathar, bha. It was the done thing.

 

Bha Boball air brd a h-uile h-eathar?

 

O bha.

 

S d na stores a dhfheumadh sibh a thoirt leibh?

 

Mrag: O bha ccair aca.

 

O robh?

 

Mrag: Bha ccair math acasan John Norman a Bhidsear.

 

Mar bu trice bha aonan dhiubh na chcaire.

 

S cha robh e danamh cil ach sin fhin?

 

Cha robh. Uill, bhiodh e a tarraing na ln cmhla rinn fhios agad.

 

Mrag: Ca robh sibh nuair a fhuair sibh am breac ann an Sternabhagh?

 

Bha e air breac fhaiginn. Bha e cho fada sin. Co-dhi thinig sinn a Sternabhagh leis an sgadan s bha am breac ann a shiud agus bha sinn a dol dhachaigh an oidhche sin. Co-dhi thisich John Norman air a bhreac. Bha e co-dhi d uair a thde no d uair a thde gu leth a tighinn a-nuas Sternabhagh ann a shin ag obair air a bhreac agus bha e deiseil aige aig bun a chaoil ann a shiud.

 

Mrag: Thisich iad ga ithe.

 

Down tools. An t-eathar a stad gum faigheamaid am breac ithe.

 

Mrag: Bha e math air ccaireachd, John Norman.

 

O bha am breac annasach.

 

Matha dhfheumadh sibh an deagh chuid a thoirt leibh airson seachdainn aig muir?

 

Dhdheumadh tu stores fhaighinn for the week.

 

Robh sin an urra ris a chcaire no robh agaibh fhin ri sin a dhanamh?

 

Mrag: An ccaire bha ga dhanamh. Cha robh esan ga dhanamh co-dhi. S tu bha ga phigheadh.

 

Bha mise a dol gu Dmhnall Bidsear Diardaoin agus a toirt d cheud not stores.

 

Mrag: O rinn Dmhnall Bidseir math air na h-eathraichean an uair ud. Chan eil rian nach do rinn.

 

D na cur seachadan a bhiodh agaibh air brd matha? An robh sgeulachdan no rain no cil mar sin a dol?

 

O cha robh.

 

Mrag: Bhiodh iad a gabhail rain a tighinn dhachaigh oidhche Haoine. An duine a bhiodh as an taigh-chuibhle bhiodh iad a gabhail nan ran. Fataidh agus John Norman. Bha e lovely a bhith gan isteachd.

 

Bha.

 

Mrag: Gan isteachd air a wireless...bha cur-seachad againn an uair sin.

 

Bha cur-seachad mr ann. Chluinneadh iad na h-eathraichean an seo air a wireless.

 

Mrag: A cluinntinn a h-uile h-artaigil.

 

An e ndar de CB a bh agaibh?

 

S e. Gheibheadh iad na h-eathraichean air a wireless. Bha iad ag isteachd ris a h-uile cil a bhiodh a dol.

 

Bha sin anns a h-uile taigh an robh?

 

Mrag: Bha, anns a h-uile taigh aig an robh cuideigin aig muir co-dhi.

 

Chuireadh sibh fios chun an eathair mar sin?

 

O cha burrainn dhuinn fios a chur air falbh.

 

Mrag: O cha burrainn.

 

Bha sibhse dreach ag isteachd agus chuireadh san fios dhachaigh?

 

Mrag: Thats right. Gan cluinntinn a bruidhinn ri chile.

 

Ach bha sin gur fgail nas saoirsneile?

 

Mrag: O bha. Bha fios agad c robh iad.

 

Cuin a thisich an radio?

 

Bha e agamsa riamh. San Estralita cuideachd.

 

 

DISK ENDS